Ειδικά θέματα διατροφής


Ειδικά Θέματα Διατροφής

Τύπος: Μεταπτυχιακό μάθημα / Υποχρεωτικό

Κατεύθυνση: Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής Τροφίμων

Συντονιστής: Α. Αλεξόπουλος, alexopo@agro.duth.gr

Εξάμηνο: 1ο

ECTS: 7.5

Διδάσκοντες:  Όλγα Παγωνοπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φυσιολογίας , Ιατρικό Τμήμα ΔΠΘ

E-mail: opagonop@med.duth.gr

Τηλ. γραφείου: 25520 41149 , 2551030525

 

Πρόσβαση στο υλικό του μαθήματος (εργασίες, ανακοινώσεις, διαλέξεις κλπ.) έχουν μόνο οι εγγεγραμμένοι χρήστες στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος στο https://eclass.duth.gr/courses/OPE01197/. Το σχετικό υλικό είναι διαθέσιμο στο αρχείο “Έγγραφα ” της “Ομάδας Χρηστών 2015”

Συνεργασία με φοιτητές: μετά από συνεννόηση (μέσω email)

Περιγραφή μαθήματος:

Στο μάθημα γίνεται μελέτη των φυσιολογικών διεργασιών και παθολογικών καταστάσεων που σχετίζονται με την διατροφή και πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων από τον άνθρωπο. Συγκεκριμένα περιγράφονται: Τα  θρεπτικά συστατικά της ανθρώπινης δίαιτας, οι τρόποι πρόσληψης βασικών θρεπτικών συστατικών, ιχνοστοιχείων και βιταμινών από διάφορες κατηγορίες τροφών, οι διατροφικές ανάγκες ανθρωπίνου οργανισμού με τις αντίστοιχες διαταραχές πρόσληψης, η συνιστώμενη δίαιτα σε ειδικές φυσιολογικές καταστάσεις και σε ειδικές παθολογικές καταστάσεις (διατροφή διαβητικού, καρδιοπαθούς κ.λ.π). Επίσης περιγράφονται οι συνήθεις λοιμώξεις οφειλόμενες σε αλλοιωμένα ή υποβαθμισμένης ποιότητας τρόφιμα και περιγράφονται τα σύγχρονα διατροφικά τεστ και έλεγχοι δυσανεξίας.

Δικτυακός τόπος μαθήματος:

https://eclass.duth.gr/courses/OPE01197/

Ενδεικτικά διδακτικά βοηθήματα:

  • Εισαγωγή στη διατροφή του Ανθρώπου, M. J. GIBNEY, H. H. VORSTER, F. J. KOK (Παρισιάνος)
  • Διατροφή και Μεταβολισμός, Gropper S., Smith J., Groff J (Broken Hill Publishers)
  • Ganong’s Ιατρική Φυσιολογία,Barret K. (Broken Hill Publishers)
  • Nutrition and Dietetics for health Care, H.M. Barker, (Churchhill Livingstone)
  • Σύγχρονη Διατροφή και Διαιτολογία, Γ. Παπανικολάου
  • ABC στις Διατροφικές διαταραχές, J. MORRIS (Παρισιάνος)
  • www.ede.gr (Διαβητολογική Εταιρεία)
  • www.diatrofikoiodigoi.gr (Εθνικοί Διατροφικοί Οδηγοί)

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν να γνωρίζουν:

·   τις διατροφικές ανάγκες του οργανισμού ·   τις πηγές από τις οποίες αυτές μπορούν να καλυφθούν ·   το ρόλο που παίζει η ισορροπημένη δίαιτα με υψηλής ποιότητας και σωστής σύστασης τρόφιμα για την διατήρηση της υγείας του οργανισμού και την αποφυγή ασθενειών ·   τις ιδιαιτερότητες της δίαιτας για συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού (παιδιά, νέους, εγκύους, ηλικιωμένους) και ασθενών (διαβητικοί, καρδιοπαθείς κ.α.)·   την σημασία της σωστής διαδικασίας παραγωγής και συντήρησης των τροφίμων για την εξασφάλιση της ποιότητας των τροφιμων.

Μέθοδος αξιολόγησης:

Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου.

Τελική βαθμολογία: Προκύπτει από το αποτέλεσμα των γραπτών εξετάσεων.

 

 

 

Πρόγραμμα διαλέξεων του μαθήματος ‘Ειδικά Θέματα Διατροφής

Εβδομάδα Τίτλος Διάλεξης       Εισηγητής
Θρεπτικά συστατικά της ανθρώπινης δίαιτας (1)    Ο. Παγωνοπούλου
Θρεπτικά συστατικά της ανθρώπινης δίαιτας (2) Ο. Παγωνοπούλου
Πρόσληψη βασικών θρεπτικών συστατικών, ιχνοστοιχείων και βιταμινών από διάφορες κατηγορίες τροφών Ο. Παγωνοπούλου
Διατροφικές ανάγκες ανθρωπίνου οργανισμού. Ο. Παγωνοπούλου
Διαταραχές πρόσληψης βασικών θρεπτικών συστατικών, ιχνοστοιχείων και βιταμινών. Ο. Παγωνοπούλου
Διατροφή σε ειδικές φυσιολογικές καταστάσεις (νεογνά, έφηβοι)(1) Ο. Παγωνοπούλου
Διατροφή σε ειδικές φυσιολογικές καταστάσεις (έγκυες, ηλικιωμένοι)(2) Ο. Παγωνοπούλου
Διατροφή σε ειδικές παθολογικές καταστάσεις Ο. Παγωνοπούλου
Διατροφική αξία νωπών τροφίμων ανάλογα με την μέθοδο επεξεργασίας προς κατανάλωση Ο. Παγωνοπούλου
10η Λοιμώξεις και παθογένειες οφειλόμενες σε αλλοιωμένα ή υποβαθμισμένης ποιότητας τρόφιμα. Ο. Παγωνοπούλου
11η Διατροφικά τεστ και έλεγχοι δυσανεξίας. Ο. Παγωνοπούλου
12η Δίαιτες – Διατροφικές διαταραχές Ο. Παγωνοπούλου
13η Μεσογειακή διατροφή Ο. Παγωνοπούλου
14η Γραπτές Εξετάσεις Ο. Παγωνοπούλου

Βιομηχανική Υγιεινή


Βιομηχανική Υγιεινή
Τύπος: Μεταπτυχιακό μάθημα / Υποχρεωτικό
Κατεύθυνση: Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής Τροφίμων
Συντονιστής: Ε. Μπεζιρτζόγλου Εξάμηνο: 1
ECTS: 7.5
Διδάσκοντες: Ε. Μπεζιρτζόγλου, προσκεκλημένοι ομιλητές
E-mail: empezirt@agro.duth.gr
Τηλ. γραφείου: 25520 41149

Πρόσβαση στο υλικό του μαθήματος (εργασίες, ανακοινώσεις, διαλέξεις κλπ.) έχουν μόνο οι εγγεγραμμένοι χρήστες στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος στο eclass. Το σχετικό υλικό είναι διαθέσιμο στο αρχείο “Έγγραφα ” της “Ομάδας Χρηστών 2014”

Συνεργασία με φοιτητές: μετά από συνεννόηση (μέσω email)

 

Περιγραφή μαθήματος:
Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών . Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών ελέγχου .Η ορθολογική εφαρμογή των επιβεβλημένων αρχών του συστήματος HACCP (Hazard Analysis Control Point System) και η τήρηση των κανόνων της Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής (GMP, Good Manufacturing Practice) επεξηγούνται εκτενώς. Στο μάθημα αναφέρονται οι διαπιστευμένες μικροβιολογικές εργαστηριακές τεχνικές που θεσπίζονται βάσει των πρωτοκόλλων και της σχετικής νομοθεσίας η των κανονιστικών εγκυκλίων σε Ελληνικό, Ευρωπαϊκό και Διεθνές επίπεδο. Επιπλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής του συστήματος HACCP και των κανόνων της Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής (GMP) θεσπίζονται στα πλαίσια της διδασκαλίας του μαθήματος Υγιεινής Βιομηχανιών. Τα τρόφιμα, για τα οποία περιγράφεται η εφαρμογή του συστήματος HACCP και των διαδικασιών Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής (GMP) στο παρόν σύγγραμμα επιλέχτηκαν με ιδιαίτερη φροντίδα εφόσον είναι εθνικά μας προϊόντα όπως μαστίχα Χίου, φέτα και ελαιόλαδο. Όσον αφορά την φέτα και το ελαιόλαδο πληθώρα συγγραφέων αναφέρει την εφαρμογή διαδικασιών HACCP και GMP. Δια τούτο, το ενδιαφέρον μας στράφηκε στα προϊόντα αυτά ως τρόφιμα βιολογικής γεωργίας. Στα πλαίσια αυτά επελέγη επιπλέον η μελέτη ενός προϊόντος ως η ζάχαρη ,λόγω της έκτασης των καλλιεργειών ζαχαροτεύτλων στη χώρα μας. Ειδική μνεία γίνεται στην σημασία της συστηματικής εφαρμογής και της αναγκαιότητας επιβολής συστημάτων HACCP και GMP στον χώρο της φαρμακοβιομηχανίας και της παραγωγής καλλυντικών. Στο μάθημα συζητά επεξηγείται η ποιότητα και τα κριτήρια ως ο ακρογωνιαίος λίθος για τη μικροβιολογική αποδοχή των προϊόντων και προτείνονται τα μέτρα και οι διαπιστευμένοι έλεγχοι που πρέπει να γίνονται καθώς και οι επιβαλλόμενες διορθωτικές διαδικασίες σε περίπτωση διαρροής του συστήματος.

Ενδεικτικά διδακτικά βοηθήματα:
(οι παρακάτω τίτλοι περιλαμβάνονται στη βιβλιοθήκη του Τμήματος)

Ε. Μπεζιρτζόγλου. 2010. Υγιεινή βιομηχανιών, τροφίμων και φαρμάκων. Εκδόσεις Δίσιγμα. Ε. Μπεζιρτζόγλου. 2005. Γενική Μικροβιολογία. Εκδότης Παρισιάνου Α.Ε.
Επιπλέον βιβλιογραφικές πηγές είναι διαθέσιμες στους φοιτητές που συμμετέχουν στο συγκεκριμένο μάθημα μέσω του δικτυακού τόπου του μαθήματος (e-class).

Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν να:
 να κατανοήσουν την τις βασικές αρχές της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών
 .να κατανοήσουν εργαστηριακές διαδικασίες δειγματοληψίας και μικροβιολογικής ανάλυσης, κλασσικές δοκιμασίες αρίθμησης και ανίχνευσης των μικροοργανισμών, καθώς και ο προσδιορισμός των βακτηρίων με τις πλέον πρόσφατες αναπτυχθείσες μεθόδους
 να αξιολογούν την ποιότητα και την ασφάλεια παραδοσιακών τροφίμων της Ελληνικής βιολογικής γεωργίας
 να κατανοήσουν τις βασικές αρχές που διέπουν το σύστημα HACCP (Hazard Analysis Control Point System) και τους κανόνες της Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής (GMP, Good Manufacturing Practice)
 να κατανοήσουν τις διαπιστευμένες μικροβιολογικές εργαστηριακές τεχνικές που θεσπίζονται βάσει των πρωτοκόλλων και της σχετικής νομοθεσίας η των κανονιστικών εγκυκλίων σε Ελληνικό, Ευρωπαϊκό και Διεθνές επίπεδο.

Μέθοδος αξιολόγησης:
Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου. Επιπλέον, οι φοιτητές στα πλαίσια του μαθήματος αναλαμβάνουν (υποχρεωτικά) μία βιβλιογραφική εργασία.
Τελική βαθμολογία: Προκύπτει από το άθροισμα των παρακάτω (μέγιστη δυνατή βαθμολογία: 100 μονάδες):
1. Εξέταση μαθήματος (στο τέλος του εξαμήνου): 50 μονάδες
2. Εργασία: 50 μονάδες.

Πρόγραμμα διαλέξεων του μαθήματος:

Εβδομάδα – Τίτλος Διάλεξης  – Εισηγητής
1η Το Σύστημα HACCP Ε. Μπεζιρτζόγλου
2η Μικροοργανισμοί και Προσδιορισμός τους Ε. Μπεζιρτζόγλου
3η Κριτήρια Έλεγχου Ποιότητας Ε. Μπεζιρτζόγλου
4η Απόβλητα Ε. Μπεζιρτζόγλου
5η Έλεγχος Υγειονομικής Πρακτικής Στη φαρμακοβιομηχανία Ε. Μπεζιρτζόγλου
6η Υγιεινή και Ασφάλεια Προσωπικού Βιομηχανιών Ε. Μπεζιρτζόγλου
7η Ανάλυση Επικινδυνότητας και Κρίσιμα Σημεία Έλεγχου (HACCP) Στη Βιολογική φέτα Ε. Μπεζιρτζόγλου
8η Παραγωγή Φυσικής Μαστίχας και Τσίχλας Ε. Μπεζιρτζόγλου
9η Εφαρμογή του HACCP στην Βιομηχανία Ζάχαρης Ε. Μπεζιρτζόγλου
10η Μελέτη Σχεδίου HACCP στην Παράγωγη Βιολογικού Ελαιολάδου Ε. Μπεζιρτζόγλου
11η Εφαρμογή του Συστήματος HACCP στη Φαρμακοβιομηχανία Ε. Μπεζιρτζόγλου
12η Επέκταση του Συστήματος HACCP σε άλλους χώρους Ε. Μπεζιρτζόγλου
13η Συνεργασία με Φοιτητές ,Μαθησιακά αποτελέσματα Βιβλιογραφία Ε. Μπεζιρτζόγλου

14η Υποβολή εργασίας βιβλιογραφικής ανασκόπησης

15η Γραπτές Εξετάσεις

Ειδικά Κεφάλαια Βιοτεχνολογίας Τροφίμων


  1. ΓΕΝΙΚΑ
ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Μεταπτυχιακό
ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PBTF01 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 1
ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Διαλέξεις 5 7.5
ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κατεύθυνσης
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ:
ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ και

ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

Ελληνική
ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ

ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUS

ΝΑΙ (στην Αγγλική)
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL)

 

  1. ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Η κατανόηση από τους φοιτητές των βασικών αρχών που διέπουν την επιστήμη της Βιοτεχνολογίας τροφίμων και παράλληλα η διευκόλυνση τη σύνδεσης με συγγενικούς κλάδους όπως είναι κυρίως Χημεία Τροφίμων.

Η απόκτηση από τους φοιτητές κριτικής ικανότητας σε σύγχρονα προβλήματα τα οποία αφορούν την υγεία του καταναλωτή τροφίμων, όπως η κατανάλωση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων.

Γενικές Ικανότητες
§  Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

§  Προαγωγή της επαγωγικής σκέψης

 

  1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
1.Βασικές αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

2. Βιοτεχνολογία και Τεχνολογική Ανάπτυξη

3. Απομόνωση προβιοτικών μικροοργανισμών από τρόφιμα

4. Περιγραφή των κόκκων κεφιρ

5. Βιομετατροπές

6. Καθηλωμένα/ακινητοποιημένα κύτταρα (Mέρος Α)

7. Καθηλωμένα/ακινητοποιημένα κύτταρα (Mέρος Β)

8. Γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί – Εφαρμογές

9. Λειτουργικά τρόφιμα (Μέρος Α)

10. Λειτουργικά τρόφιμα (Μέρος Β)

11. Βιοενεργές ενώσεις

12. Παραδοσιακά τρόφιμα (Μέρος Α)

13. Παραδοσιακά τρόφιμα (Μέρος B)

 

  1. ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ Στην αίθουσα διδασκαλίας
ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

§  Χρήση τεχνολογιών πληροφορικής (power point, video)

§  Υποστήριξη μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας

Εξαμήνου

Διαλέξεις 52
Ατομικές εργασίες 28
Αυτοτελής Μελέτη 45
Σύνολο Μαθήματος

(25 ώρες φόρτου εργασίας

ανά πιστωτική μονάδα)

 

125

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

 

Ι. Γραπτή τελική εξέταση που περιλαμβάνει:

–    Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

–    Συγκριτική αξιολόγηση στοιχείων θεωρίας

 

 

  1. ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Dietrich Knorr, Food Biotechnology, New York, 1987, Marcel Dekker Inc., 1987. 2. M. Newell-McGloughlin and J. Burke. 2014. Biotechnology Crop Adoption: Potential and Challenges of Genetically Improved Crops, In Encyclopedia of Agriculture and Food Systems, edited by Neal K. Van Alfen, Academic Press, Oxford.