Ειδικά Θέματα Βελτίωσης Φυτών


Ειδικά Θέματα Βελτίωσης Φυτών

Τύπος: Μεταπτυχιακό μάθημα / Επιλογής

Κατεύθυνση: Επιστημών Φυτικής Παραγωγής και Περιβάλλοντος

Συντονιστής: Ι. Τοκατλίδης

Εξάμηνο: 2ο

ECTS: 7.5

Διδάσκοντες: Ιωάννης Τοκατλίδης

E-mail: itokatl@agro.duth.gr

Τηλ. γραφείου: 25520 41152

Ιστοσελίδα: 

https://eclass.duth.gr/courses/GEO110/

Πρόσβαση στο υλικό του μαθήματος (εργασίες, ανακοινώσεις, διαλέξεις κλπ.) έχουν μόνο οι εγγεγραμμένοι χρήστες στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος στο eclass. Το σχετικό υλικό είναι διαθέσιμο στο αρχείο “Έγγραφα ” της “Ομάδας Χρηστών 2015”

Περιγραφή μαθήματος:

Το μάθημα επικεντρώνεται στον επίκτητο ή/και γενετικό ανταγωνισμό μεταξύ των φυτών της καλλιέργειας (intra-crop competition), ως παράγοντα που επηρεάζει τα αγροτικά συστήματα με προεκτάσεις στη βελτίωση. Δίνεται η έννοια του intra-crop ανταγωνισμού, οι πηγές ανταγωνισμού στα διάφορα αγροτικά συστήματα (intra- και inter-species competition), και οι επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα αξιοποίησης των πόρων και στην σταθερότητα σε εντατικά και εκτατικά (low-input) αγροτικά συστήματα. Μελετάται η αλληλεπίδραση της παραγωγικής και ανταγωνιστικής ικανότητας των γενοτύπων και η επίδραση του ενδο-ειδικού ανταγωνισμού (intra-species) ανταγωνισμού στην αποτελεσματικότητα επιλογής. Αναπτύσσονται στρατηγικές για βελτίωση στοχευμένη στα διάφορα αγροτικά συστήματα,  βελτίωση για προσαρμογή σε αβιοτικές και βιοτικές καταπονήσεις, βελτίωση για πλαστικότητα σε περιβάλλοντα που παραλλάσσουν. Επίσης μελετώνται τεχνικές για την προστασία,  αξιολόγηση και αξιοποίηση της γενετικής παραλλακτικότητας των παραδοσιακά καλλιεργούμενων ποικιλιών, και τη βελτίωση για τη ‘διατήρηση’ ποικιλιών (conservation breeding of elite varieties). Τέλος αναπτύσσεται η προσέγγιση της  βελτίωσης για ελεύθερα επικονιαζόμενες ποικιλίες σε σταυρογονιμοποιούμενα είδη.

Δικτυακός τόπος μαθήματος:

https://eclass.duth.gr/courses/GEO110/

Ενδεικτικά διδακτικά βοηθήματα:

(οι παρακάτω τίτλοι περιλαμβάνονται στη βιβλιοθήκη του Τμήματος)

Hayward M.D., Bosemark N.O., and Romagosa I. 1993. Plant Breeding: Principles and Prospects. Chapman and Hall, London.

Poehlman J.M and Sleper D.A. 1995. Breeding Field Crops. Blackwell Publishing, Iowa, USA

Fasoulas A.C. 1993. Principles of Crop Breeding. A.C. Fasoulas, P.O. Box 1555, GR 54006, Thessaloniki 17, Greece

Επιπλέον βιβλιογραφικές πηγές είναι διαθέσιμες στους φοιτητές που συμμετέχουν στο συγκεκριμένο μάθημα μέσω του δικτυακού τόπου του μαθήματος (e-class).

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με το μάθημα επιδιώκεται οι φοιτητές να :

  • Αναπτύσσουν στρατηγική για την προστασία και βιωσιμότητα της γενετικής παραλλακτικότητας
  • Αξιολογούν πηγές γενετικού υλικού για βελτίωση
  • Εφαρμόζουν βελτιωτικές μεθόδους για την αξιοποίηση των πηγών γενετικού υλικού
  • Επιλέγουν εξειδικευμένη βελτιωτική προσέγγιση που στοχεύει σε διαφορετικά αγρο-οικοσυστήματα
  • Προσεγγίζουν μέσω βελτιωτικών προγραμμάτων προσαρμογή  σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις
  • Αναπτύσσουν στρατηγική για την προστασία και βιωσιμότητα των ποικιλιών

 

Μέθοδος αξιολόγησης:

Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου. Επιπλέον, οι φοιτητές στα πλαίσια του μαθήματος αναλαμβάνουν (υποχρεωτικά) μία βιβλιογραφική εργασία.

Τελική βαθμολογία: Προκύπτει από το άθροισμα των παρακάτω (μέγιστη δυνατή βαθμολογία: 100 μονάδες):

  1. Εξέταση μαθήματος (στο τέλος του εξαμήνου): 70 μονάδες
  2. Eργασία: 30 μονάδες.

 

Πρόγραμμα διαλέξεων του μαθήματος ‘Ειδικά Θέματα Βελτίωσης Φυτών’

Εβδομάδα Τίτλος Διάλεξης Εισηγητής
Η έννοια του ανταγωνισμού μεταξύ των φυτών της καλλιέργειας και οι επιπτώσεις στα αγρο-οικοσυστήματα Ι. Τοκατλίδης
Ενδο-ειδικός ανταγωνισμός και αποτελεσματικότητα αξιοποίησης των εισροών Ι. Τοκατλίδης
Φαινοτυπική έκφραση και διαφοροποίηση σε συνάρτηση με τον ενδο-ειδικό γενετικό ανταγωνισμό Ι. Τοκατλίδης
Η σχέση μεταξύ ανταγωνιστικής και παραγωγικής ικανότητας των γενοτύπων Ι. Τοκατλίδης
Η επίδραση του ενδο-ειδικού ανταγωνισμού στην αποτελεσματικότητα επιλογής Ι. Τοκατλίδης
Βελτιωτική στρατηγική εξειδικευμένη στα διάφορα αγρο-οικοσυστήματα Ι. Τοκατλίδης
Αξιολόγηση και προστασία της φυσικής γενετικής παραλλακτικότητας Ι. Τοκατλίδης
Αξιοποίηση της φυσικής γενετικής παραλλακτικότητας με στόχο την αειφορία Ι. Τοκατλίδης
Βελτίωση για προσαρμογή των καλλιεργειών σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις Ι. Τοκατλίδης
10η Βελτιωτική στρατηγική για γεωργία με πλαστικότητα και προσαρμοστικότητα στις κλιματικές αλλαγές Ι. Τοκατλίδης
11η Βελτίωση για ελεύθερα επικονιαζόμενες ποικιλίες στα σταυρογονιμοποιούμενα Ι. Τοκατλίδης
12η Μηχανισμοί δημιουργίας νέας γενετικής παραλλακτικότητας στις καλλιεργούμενες ποικιλίες Ε. Σιναπίδου
13η Βελτίωση για την προστασία και προσαρμογή των καλλιεργούμενων ποικιλιών Ι. Τοκατλίδης
14η Υποβολή εργασίας βιβλιογραφικής ανασκόπησης 
15η Γραπτές Εξετάσεις

Φυσιολογία Απόδοσης Καλλιεργειών


 

Φυσιολογία Απόδοσης των Καλλιεργειών

Τύπος: Μεταπτυχιακό μάθημα / Επιλογής

Κατεύθυνση: Επιστημών Φυτικής Παραγωγής και Περιβάλλοντος

Συντονιστής: Χρήστος Δαμαλάς

Εξάμηνο: 2ο

ECTS: 7.5

Διδάσκοντες: Χρήστος Δαμαλάς / Σπυρίδων Κουτρούμπας

E-mail: cdamalas@agro.duth.gr; skoutrou@agro.duth.gr

Τηλ. γραφείου: 25520 41116 / 25520 41125

Συνεργασία με φοιτητές: μετά από συνεννόηση (μέσω email)

 

Περιγραφή μαθήματος:

Φυσιολογικές διεργασίες που διαμορφώνουν το δυναμικό απόδοσης των φυτών μεγάλης καλλιέργειας. Αρχιτεκτονική της φυλλικής επιφάνειας, δείκτης φυλλικής επιφάνειας και αποτελεσματικότητα χρήσης του φωτός. Φυσιολογία της αύξησης των φυτών μεγάλης καλλιέργειας, συστατικά της απόδοσης και διαμόρφωση της απόδοσης. Ανταγωνισμός καλλιεργειών-ζιζανίων. Χημικοί και εναλλακτικοί τρόποι αντιμετώπισης των ζιζανίων. Παραγωγή ξηράς ουσίας και συσσώρευση θρεπτικών στοιχείων. Ανακατανομή προϊόντων φωτοσύνθεσης και θρεπτικών στοιχείων. Σχέσεις κέντρων παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων φωτοσύνθεσης (θεωρία πηγής-αποδέκτη). Αποτελεσματικότητα χρήσης του νερού και μηχανισμοί ανθεκτικότητας των φυτών σε υδατική καταπόνηση.

 

Ενδεικτικά διδακτικά βοηθήματα:

(οι παρακάτω τίτλοι περιλαμβάνονται στη βιβλιοθήκη του Τμήματος)

  • Fageria N.K., V.C. Baligar and R.B. Clark. (2006): Physiology of Crop Production. Food Products Press, New York, USA.
  • Smith D.L. and C. Hamel (Eds.) (1999): Crop Yield. Physiology and Processes. Springer, Berlin, Germany.

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

 Να προτείνουν κατάλληλες προσεγγίσεις διαχείρισης για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση της οικονομικότητας των καλλιεργειών.

 

Μέθοδος αξιολόγησης:

  • Γραπτές/προφορικές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου

 

Πρόγραμμα διαλέξεων του μαθήματος ‘Φυσιολογία Απόδοσης των ΚαλλιεργειώνΕβδομάδα Τίτλος Διάλεξης Εισηγητής
Εισαγωγή. Φυσιολογικές διεργασίες που διαμορφώνουν το δυναμικό απόδοσης των φυτών μεγάλης καλλιέργειας Σπ. Κουτρούμπας Χρ. Δαμαλάς
Επίδραση της αρχιτεκτονικής της φυτοστοιβάδας στην απόδοση των φυτών μεγάλης καλλιέργειας Χρ. Δαμαλάς
Φυσιολογία της αύξησης των φυτών μεγάλης καλλιέργειας, συστατικά της απόδοσης και διαμόρφωση της απόδοσης Σπ. Κουτρούμπας
Ανακατανομή προϊόντων φωτοσύνθεσης και θρεπτικών στοιχείων. Σχέσεις κέντρων παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων φωτοσύνθεσης (θεωρία πηγής-αποδέκτη) Σπ. Κουτρούμπας
Διαμόρφωσης της απόδοσης σε σπόρο στα φυτά μεγάλης καλλιέργειας: Μελέτη περιπτώσεων Σπ. Κουτρούμπας
Μοντέλα προσομοίωσης γεμίσματος των σπόρων των φυτών μεγάλης καλλιέργειας Σπ. Κουτρούμπας
Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην αύξηση, ανάπτυξη και απόδοση των φυτών μεγάλης καλλιέργειας Χρ. Δαμαλάς
Μηχανισμοί προσαρμογής των φυτών μεγάλης καλλιέργειας σε συνθήκες αβιοτικών καταπονήσεων Χρ. Δαμαλάς
Η σημασία της θρέψης στη διαμόρφωση της απόδοσης των φυτών μεγάλης καλλιέργειας. Ανόργανη και οργανική λίπανση Σπ. Κουτρούμπας
10η Φυσιολογία της αζωτοδέσμευσης από τα ψυχανθή φυτά. Μέθοδοι ποσοτικών εκτιμήσεων Σπ. Κουτρούμπας
11η Αειφορικά συστήματα παραγωγής σε φυτά μεγάλης καλλιέργειας Χρ. Δαμαλάς
12η Επίδραση της μακροχρόνιας μονοκαλλιέργειας στην απόδοση των φυτών και στο αγροοικοσύστημα Χρ. Δαμαλάς
13η Επίδραση του ανταγωνισμού των ζιζανίων στην απόδοση των φυτών μεγάλης καλλιέργειας. Μέθοδοι ποσοτικών εκτιμήσεων Χρ. Δαμαλάς
14η Γραπτές Εξετάσεις

 

Αλληλεπιδράσεις Εντόμων-Φυτών


Παράρτημα_Αλληλεπιδράσεις Εντόμων-ΦυτώνΑλληλεπιδράσεις Εντόμων-Φυτών

Τύπος: Μεταπτυχιακό μάθημα / Επιλογής

Κατεύθυνση: Επιστημών Φυτικής Παραγωγής και Περιβάλλοντος

Συντονιστής: Μ. Παππά

Εξάμηνο: 2ο

ECTS: 7.5

Διδάσκοντες: Μαρία Λ. Παππά

E-mail: mpappa@agro.duth.gr;

Τηλ. γραφείου: 25520 41151 / 25520 41154

Ιστοσελίδα: http://entomology.agro.duth.gr/index.htm

https://eclass.duth.gr/courses/OPE01193/

Πρόσβαση στο υλικό του μαθήματος (εργασίες, ανακοινώσεις, διαλέξεις κλπ.) έχουν μόνο οι εγγεγραμμένοι χρήστες στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος στο eclass. Το σχετικό υλικό είναι διαθέσιμο στο αρχείο “Έγγραφα ” της “Ομάδας Χρηστών 2014”

Συνεργασία με φοιτητές: μετά από συνεννόηση (μέσω email)

Περιγραφή μαθήματος:

Το μάθημα καλύπτει θέματα οικολογίας και εξέλιξης των αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών. Ειδικότερα, εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους τα φυτά αναγνωρίζουν τα έντομα και αμύνονται εναντίον τους δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους μηχανισμούς αντοχής των φυτών στα φυτοφάγα έντομα. Επιπλέον, μελετώνται οι τρόποι με τους οποίους τα ωφέλιμα έντομα (επικονιαστές, φυσικοί εχθροί φυτοφάγων εντόμων) προσελκύονται στα φυτά. Αναλύονται οι οικολογικές και εξελικτικές προεκτάσεις της συνεξέλιξης εντόμων-φυτών μέσω της παρουσίασης σημαντικών περιπτώσεων μελέτης (case studies). Οι οικολογικές επιδράσεις των αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών μελετώνται σε επίπεδο οργανισμού και κοινότητας. Τέλος, γίνεται αναφορά στις πρακτικές προεκτάσεις μελετών σχετικών με τις αλληλεπιδράσεις εντόμων-φυτών στη φυτοπροστασία.

Δικτυακός τόπος μαθήματος:

http://entomology.agro.duth.gr/index_files/Courses.htm

Ενδεικτικά διδακτικά βοηθήματα:

(οι παρακάτω τίτλοι περιλαμβάνονται στη βιβλιοθήκη του Τμήματος)

  • M. Schoonhoven, J.J.A. van Loon & M. Dicke (2005) Insect-Plant Biology. Oxford University Press. 421 p.
  • Α. Schaller (2010) Induced Plant Resistance to Herbivory. Springer. Berlin. 462 p.

Επιπλέον βιβλιογραφικές πηγές είναι διαθέσιμες στους φοιτητές που συμμετέχουν στο συγκεκριμένο μάθημα μέσω του δικτυακού τόπου του μαθήματος (e-class).

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

  • κατανοούν τις βασικές αρχές που διέπουν τις αλληλεπιδράσεις εντόμων-φυτών
  • κατανοούν τις επιδράσεις των αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών σε επίπεδο οργανισμού και πληθυσμού
  • κατανοούν τις πρακτικές προεκτάσεις των παραπάνω επιδράσεων καθώς και τους τρόπους εφαρμογής τους στη φυτοπροστασία
  • ερμηνεύουν τα αποτελέσματα μελετών στο αντικείμενο των αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών, να συνθέτουν μία εργασία ανασκόπησης και να την παρουσιάζουν προφορικά.

Μέθοδος αξιολόγησης:

  •  Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου
  • Υποβολή γραπτής εργασίας βιβλιογραφικής ανασκόπησης και προφορική της παρουσίαση.

Τελική βαθμολογία: Προκύπτει από το άθροισμα των παρακάτω (μέγιστη δυνατή βαθμολογία: 100 μονάδες):

  1. Εξέταση μαθήματος (στο τέλος του εξαμήνου): 70 μονάδες
  2. Eργασία: 30 μονάδες

Πρόγραμμα διαλέξεων του μαθήματος ‘Αλληλεπιδράσεις Εντόμων-Φυτών

Εβδομάδα Τίτλος Διάλεξης Εισηγητής
Εισαγωγή στις Αλληλεπιδράσεις Εντόμων-Φυτών, σημασία, γενικοί ορισμοί. Τα φυτοφάγα έντομα (εύρος ξενιστών, εξειδίκευση, τροφική δραστηριότητα) Μ. Παππά
Τα χαρακτηριστικά των φυτών που παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των σχέσεων εντόμων-φυτών (χημεία) Μ. Παππά
Τα χαρακτηριστικά των φυτών που παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των σχέσεων εντόμων-φυτών (μορφολογία) Μ. Παππά
Τα φυτά ως τροφή για τα έντομα (θρεπτικά στοιχεία, κατανάλωση, χρήση, συμβιωτικοί μικροοργανισμοί) Μ. Παππά
Μηχανισμοί αντοχής των φυτών στα φυτοφάγα έντομα (άμεση άμυνα) Μ. Παππά
Επιλογή φυτού-ξενιστή από φυτοφάγα έντομα (φάσεις επιλογής, χαρακτηριστικά, αποδοχή, παράγοντες) Μ. Παππά
Οικολογία των αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών (άμεσες, έμμεσες αλληλεπιδράσεις, τροφικά πλέγματα, πληθυσμοί, μοριακή οικολογία) Μ. Παππά
Μηχανισμοί αντοχής των φυτών στα φυτοφάγα έντομα (έμμεση άμυνα) Μ. Παππά
Εξέλιξη και διαμόρφωση των αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών (γενετική παραλλακτικότητα, επιλογή, προσαρμογή, χωρική και χρονική απομόνωση) Μ. Παππά
10η Φυτά και ωφέλιμα έντομα (επικονιαστές, σχέσεις αμοιβαιότητας, αρπακτικά έντομα) Μ. Παππά
11η Πειραματικά πρωτόκολλα μελέτης της συμπεριφοράς εντόμων Γ. Μπρούφας
12η Πειραματικά πρωτόκολλα διερεύνησης – χαρακτηρισμού του τύπου άμυνας των φυτών σε φυτοφάγα εντόμων Γ. Μπρούφας
13η Πρακτικές προεκτάσεις μελετών αλληλεπιδράσεων εντόμων-φυτών στη φυτοπροστασία Γ. Μπρούφας
14η Παρουσιάσεις εργασιών βιβλιογραφικής ανασκόπησης
15η Γραπτές Εξετάσεις

 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ – Εναλλακτικοί τρόποι εξέτασης μαθήματος σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης